Σύντομη απάντηση: Τα ακάρεα της οικιακής σκόνης είναι από τους κυριότερους αλλεργιογόνους παράγοντες σε εσωτερικούς χώρους και ευδοκιμούν όταν η σχετική υγρασία ξεπερνά περίπου το 50%. Διατηρώντας την υγρασία κάτω από 50% με έναν αφυγραντήρα Meaco — η Sani Hellas είναι ο επίσημος αντιπρόσωπος Meaco στην Ελλάδα — και πλένοντας τα σεντόνια στους 55–60 °C, μειώνετε δραστικά τον πληθυσμό τους και τα αλλεργιογόνα περιττώματά τους.
Τι είναι τα ακάρεα της οικιακής σκόνης;
Τα ακάρεα οικιακής σκόνης είναι βλαβεροί μικροοργανισμοί που αναπτύσσονται στα στρώματα, όσο καθαρό κι αν είναι το υπνοδωμάτιό σας — και θεωρούνται από τους σημαντικότερους αλλεργιογόνους παράγοντες σε εσωτερικούς χώρους. Ανήκουν στα αραχνοειδή, έχουν 8 πόδια και τρέφονται με τα νεκρά κύτταρα της επιδερμίδας που πέφτουν καθημερινά από το σώμα μας.
Επιζητούν τη θερμότητα και την υγρασία, επειδή το σώμα τους αποτελείται κατά 75–80% από νερό — το οποίο απορροφούν απευθείας από τον υγρό αέρα του χώρου. Σε ένα μονό στρώμα ύπνου μπορεί να ζουν έως και 10.000.000 ακάρεα, με κυρίαρχα είδη στην Ελλάδα το Dermatophagoides pteronyssinus (ηπειρωτική Ελλάδα) και το Dermatophagoides farinae (νησιά). Σε ένα στρώμα πενταετίας υπολογίζονται 5.000–15.000 ακάρεα ανά τετραγωνικό εκατοστό.
Γιατί τα ακάρεα προκαλούν αλλεργίες;
Ένα μόνο ακάρεο παράγει περίπου 20 περιττώματα την ημέρα, αρκετά μικρά ώστε να εισέλθουν στους πνεύμονες. Τα αλλεργιογόνα προέρχονται κυρίως από αυτά τα περιττώματα: εισπνέονται από ευαισθητοποιημένα άτομα, τα οποία στη συνέχεια εμφανίζουν ρινίτιδα, βρογχικό άσθμα και ερεθισμό στο δέρμα. Τα ακάρεα και τα παράγωγά τους μπορεί να φτάσουν έως και το 10% του βάρους ενός μαξιλαριού δύο ετών.
Τα βρώμικα σεντόνια επιδεινώνουν ορισμένα προβλήματα υγείας, κατά τον αλλεργιολόγο δρα Άνταμ Φοξ. «Η καλή υγιεινή στο υπνοδωμάτιο δεν είναι απλώς θέμα καθαριότητας», τόνισε. «Περνάμε στο κρεβάτι το ένα τρίτο της ζωής μας. Καθημερινά το σώμα μας απορρίπτει εκατομμύρια δερματικά κύτταρα και παράγει ιδρώτα και σμήγμα, δημιουργώντας ένα μικρο-περιβάλλον που τα ακάρεα βρίσκουν ιδιαίτερα ελκυστικό».
Η προειδοποίηση του δρος Φοξ έγινε με αφορμή δημοσκόπηση σε περισσότερους από 2.000 Βρετανούς, η οποία έδειξε ότι μόλις 4 στους 10 αλλάζουν τα σεντόνια τους μία φορά την εβδομάδα: το 36% τα αλλάζει κάθε δεκαπέντε ημέρες και το 17% μία φορά τον μήνα ή και σπανιότερα.
Πώς βοηθάει ο αφυγραντήρας με τα ακάρεα;
Επειδή το σώμα των ακάρεων είναι κατά 75–80% νερό και απορροφούν υγρασία απευθείας από τον αέρα, η σχετική υγρασία είναι ο καθοριστικός παράγοντας επιβίωσής τους. Κάτω από περίπου 50% σχετική υγρασία τα ακάρεα αφυδατώνονται και δεν μπορούν να αναπαραχθούν — γι’ αυτό η μεγαλύτερη πυκνότητά τους παρατηρείται την υγρή άνοιξη και το φθινόπωρο, ενώ τα χαμηλότερα επίπεδα στις περιόδους με τη χαμηλότερη σχετική υγρασία.
Ένας αφυγραντήρας Meaco διατηρεί σταθερά την υγρασία του χώρου κάτω από 50%, στερώντας από τα ακάρεα τις συνθήκες που χρειάζονται για να επιβιώσουν. Δείτε όλα τα μοντέλα αφυγραντήρων Meaco ή, για άμεση κατακράτηση των αιωρούμενων αλλεργιογόνων, τους καθαριστές αέρα MeacoClean με φίλτρο HEPA.
Χαλιά και στρώματα: πόσα ακάρεα κρύβουν;
Τα μόνιμα χαλιά και οι μοκέτες (από τοίχο σε τοίχο) φιλοξενούν σημαντικά μεγαλύτερο αριθμό ακάρεων σε σύγκριση με τα ξύλινα πατώματα ή τα πλακάκια — και τα ακάρεα προτιμούν ιδιαίτερα τα χαλιά με μεγάλο, χαλαρό πέλος. Ο αριθμός τους δεν μειώνεται ουσιαστικά με το συχνό σκούπισμα, ούτε επηρεάζεται από την ηλικία του σπιτιού, του στρώματος ή του χαλιού.
Όποιος είναι αλλεργικός καλό είναι να αλλάζει τα σεντόνια δύο φορές την εβδομάδα και, σε σοβαρή αλλεργία, να επενδύσει σε αντιαλλεργικά κλινοσκεπάσματα. Σε τακτά διαστήματα συνιστάται βιοκαθαρισμός των στρωμάτων: αφαιρεί τα περιττώματα των ακάρεων, τη μούχλα και άλλα αλλεργιογόνα που, με τα χρόνια, συσσωρεύονται και επηρεάζουν την ποιότητα του ύπνου.
Σε ποια θερμοκρασία πλένουμε τα σεντόνια;
Τα ακάρεα δεν σκοτώνονται στις χαμηλές θερμοκρασίες. «Τα ακάρεα αρχίζουν να νεκρώνονται μετά τους 35 βαθμούς Κελσίου», τονίζει η αλλεργιολόγος και πρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Αλλεργιολογίας και Κλινικής Ανοσολογίας, Καλλιόπη Κόντου–Φίλη. «Τα σεντόνια, οι μαξιλαροθήκες και οι παπλωματοθήκες πρέπει να πλένονται σε νερό 55–60 °C. Για προστασία από τις αλλεργίες, ακόμη και οι κουρτίνες πρέπει να είναι από υφάσματα που πλένονται σε καυτό νερό (60 °C)».
Πόσο συχνά πρέπει να αλλάζω τα σεντόνια;
Ο γενικός κανόνας υγιεινής είναι αλλαγή των σεντονιών μία φορά την εβδομάδα και πλύσιμο στους 55–60 °C, για όλους — ανεξαρτήτως αλλεργικής προδιάθεσης. Όσοι έχουν αλλεργία στα ακάρεα ωφελούνται από αλλαγή δύο φορές την εβδομάδα. Τα ακάρεα ζουν στα στρώματα, τα μαξιλάρια, τα χαλιά, τις μοκέτες και ακόμη και στα παιδικά παιχνίδια (π.χ. λούτρινα αρκουδάκια).
Συχνές ερωτήσεις για τα ακάρεα της οικιακής σκόνης
Σκοτώνει ο αφυγραντήρας τα ακάρεα;
Δεν τα σκοτώνει άμεσα, αλλά τα εξουδετερώνει έμμεσα: διατηρώντας τη σχετική υγρασία κάτω από ~50%, τα ακάρεα αφυδατώνονται και δεν μπορούν να επιβιώσουν ή να αναπαραχθούν, αφού αντλούν το νερό τους από τον αέρα.
Σε ποια υγρασία δεν επιβιώνουν τα ακάρεα;
Κάτω από περίπου 50% σχετική υγρασία. Τα ακάρεα χρειάζονται υγρό περιβάλλον γιατί το σώμα τους είναι κατά 75–80% νερό· σε ξηρότερο αέρα αφυδατώνονται.
Σε ποια θερμοκρασία πρέπει να πλένω τα σεντόνια;
Στους 55–60 °C. Τα ακάρεα αρχίζουν να νεκρώνονται πάνω από τους 35 °C, αλλά για να απομακρυνθούν αποτελεσματικά τα αλλεργιογόνα χρειάζεται πλύσιμο στους 55–60 °C.
Πόσο συχνά να αλλάζω τα σεντόνια;
Μία φορά την εβδομάδα για όλους και δύο φορές την εβδομάδα για όσους έχουν αλλεργία στα ακάρεα.
Βοηθάει ένας καθαριστής αέρα με τα ακάρεα;
Ναι, συμπληρωματικά: ένας καθαριστής αέρα με φίλτρο HEPA, όπως οι MeacoClean, κατακρατεί τα αιωρούμενα αλλεργιογόνα σωματίδια. Για τον έλεγχο του ίδιου του πληθυσμού των ακάρεων, ωστόσο, καθοριστικός παραμένει ο έλεγχος της υγρασίας με αφυγραντήρα.
Μειώστε τα ακάρεα στο σπίτι σας. Ένας αφυγραντήρας Meaco διατηρεί την υγρασία κάτω από 50%, δυσκολεύοντας την ανάπτυξη ακάρεων. Η Sani Hellas, επίσημος αντιπρόσωπος Meaco στην Ελλάδα, διαθέτει όλα τα μοντέλα στο eshop sanihellas.gr.